Technologische kennis en technische ontwikkelingen helpen de mens om voortdurend de inherente grenzen van fysieke, zintuiglijke, mentale en psychische beperkingen te verruimen en te overschrijden.
Technische ontwikkelingen en hulpmiddelen vergemakkelijken en veraangenamen het leven van mensen. Zij dragen bij tot een gezonder en tot een langer leven, vergroten de artificiële intelligentie en het externe geheugen, vergemakkelijken communicatie en versnellen de verplaatsing van goederen en van personen over grote afstanden, verhogen comfort en zelfredzaamheid, bieden beschutting en veiligheid, vergemakkelijken arbeid en vergroten ontspanningsmogelijkheden.
Tezelfdertijd echter kunnen mens-gemaakte ruimten, voorwerpen en diensten belemmerend werken, indien zij niet ontworpen zijn voor de reële verscheidenheid van menselijke capaciteiten en van relevante beperkingen.
Papanek (1985) [ ] schrijft: "In deze tijd van industrialisatie en van massaproductie, waarin alles gepland en ontworpen wordt, wordt de daad van ontwerpen een machtig werktuig en middel, waarmee de mens gebruiksvoorwerpen en omgevingen schept (en in extensie ook de gemeenschap en zichzelf). Dit vergt een grote sociale en morele verantwoordelijkheid van de ontwerper. Het vraagt van ontwerpers ook een verruimd inzicht in de menselijke verscheidenheid, en het publiek moet meer inzicht krijgen in het wezen van het ontwerpproces".
Het nieuwe ontwerpparadigma van 'Universal Design' of 'Design for All', streeft naar dergelijke eigentijdse benadering van inclusief ontwerpen voor iedereen.
Bedoeling van de samenstelling van een Universal Design Toolkit is dan ook om relevante informatie met betrekking tot het inclusief en integraal ontwerpen van gebouwde omgevingen, infrastructuur, voorwerpen, diensten, informatie- en communicatietechnologie, enz., in een pedagogisch-didactische koffer samen te brengen en deze gegevens vervolgens op een gestructureerde wijze ter beschikking te stellen van docenten, professionelen, producenten, gebruikers, beleidsmensen, enz.
De UD Toolkit is geen ontwerpgids in de klassieke betekenis, er is geen onderzoek gedaan naar bvb. ontwerprichtlijnen voor toiletruimten of naar afmetingen van liften, in functie van rolstoeltoegankelijkheid. Het is veeleer een wegwijzer en een doorgeefluik voor de toenemende hoeveelheid beschikbare maar gefragmenteerde theoretische en praktische informatie in verband met integraal en inclusief ontwerpen voor iedereen.
Deze UD Education Toolkit, pedagogisch-didactische koffer, werd ontwikkeld door de drie Vlaamse Architectuurscholen, met financiële steun van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Gelijke Kansen in Vlaanderen + Vlaams Steunpunt Toegankelijkheid. VLAFO, het Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap, zorgde voor gedeeltelijke financiering van de experimentele demonstratiestand UD LAB 2004. De HA (Hogeschool Antwerpen, Departement Ontwerpwetenschappen), de PHL (Provinciale Hogeschool Limburg, Departement Architectuur), en W&K (Hogeschool voor Wetenschap en Kunst, Departement Architectuur) werkten het onderwijsproject gezamenlijk uit in drie fazen, in de periode 2001-2006.
Onderzoeksmedewerkers uit de participerende architectuurscholen hebben informatie verzameld en besproken, ervaringen gedeeld en uitgewisseld, studiereizen ondernomen, contactfora georganiseerd, lezingen gehouden, gepubliceerd, experimentele ontwerpoefeningen voor architectuurstudenten georganiseerd, met rechtstreekse participatie van gebruikers/experts gewerkt. Ze hebben vooral de verworven kennis en de inzichten systematisch ingevoegd in de eigen gedoceerde cursussen en in ontwerpoefeningen, en de resultaten werden kritisch getoetst.
De inhoud van de UD Toolkit is ook gevoed en verfijnd vanuit samenwerking met onderwijs en onderzoekinstellingen in het buitenland en in het binnenland:
in Boston, USA in Raleigh, USA, Europa, Zweden, Bruxelles België, BelgiëSoortgelijke pedagogisch-didactische koffers en leerprogramma's werden ook ontwikkeld in:
, Architecture & Accessibilité, Outils pour une formation, België, Verenigde Staten, London, Groot-Brittannië , Cambridge, Groot-BrittaniëDe inhoud van deze publicatie + CD mag enkel gebruikt worden voor pedagogisch-didactische doeleinden, binnen de sfeer van niet-commerciële activiteiten en initiatieven van onderwijs, vorming en sensibilisatie. Bij ieder dergelijk gebruik van deze inhoud is een volledige bronvermelding steeds vereist, namelijk:
Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Gelijke Kansen (2006) 'Ontwerpen voor iedereen', Universal Design Toolkit.
De gebruiker erkent uitdrukkelijk dat de verstrekte informatie, teksten, gegevens en voorbeelden weergegeven in deze publicatie + CD, beschermd zijn door intellectuele eigendomsrechten, en eigendom zijn en blijven van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Gelijke Kansen, en haar informatieleveranciers.
De gehele of gedeeltelijke weergave, reproductie, aanpassing en gebruik, van de inhoud van deze website voor, commerciële doeleinden op eender welke wijze, is verboden, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Vlaamse Gemeenschap, Gelijke Kansen.
Het is evenzeer verboden om deze informatie elektronisch te verspreiden.
Terug naar boven