Naar de inhoud van deze pagina
Startpagina Context Didactisch materiaal Methoden en strategieën Links

Geschiedenis en ontwikkeling van het UD concept

Design for All of Universal Design heeft wortels in het Scandinavische functionalisme van de jaren vijftig en in het ergonomische ontwerpen van de jaren zestig. Tegen het einde van de jaren zestig heerste in de Scandinavische landen ook een breder sociaal-politiek klimaat dat gedragen werd door het ideaal van A society for All. Veel aandacht ging daarbij naar sociale en fysieke toegankelijkheid.

Mede onder invloed van deze krachtige Scandinavische impulsen keurden de Verenigde Naties in december 1993 de 'United Nations Standard Rules on the Equalization of Opportunities for Persons with DisabilitiesLink opent in nieuw venster' goed.

Vanuit het doorgedreven streven naar normalisatie en gelijkheid voor iedereen werd ook hier weer een sterk accent gelegd op toegankelijkheid. (Cf. II.Target Areas for Equal Participation, Rule 5. Accessibility)

In andere werelddelen ontwikkelden zich parallelle bewegingen en initiatieven. ADA, de 'Americans with Disability ActLink opent in nieuw venster' 1990, is ten dele een uitvloeisel van de belangenverdediging van gewonde en verminkte oorlogsveteranen, en van de emancipatorische bewegingen voor mensenrechten en voor independent living in de jaren zeventig. ADA garandeert 'non-discrimination on the Basis of Disability by Public Accommodations and in Commercial Facilities' en publiceerde in juli 1994 een uitvoerige, herziene versie van 'ADA Standards for Accessible Design'. (US Department of Justice, 28 CFR Part 36, p. 490-580).

Steinfeld en Tauke situeren de oorsprong van toegankelijk bouwen en produceren in het veld van de revalidatie. Na de Tweede Wereldoorlog slaagden medici en paramedici, ergotherapeuten en kinesisten/fysiotherapeuten er steeds beter in mensen met fysieke beperkingen via ingrepen, trainingen en hulpmiddelen te revalideren. In toenemende mate botsten zij ook voortdurend op de onaangepastheid van de fysieke omgeving buiten het revalidatiecentrum. In dat opzicht is barrièrevrij bouwen en produceren het verlengde van hun therapeutische opvatting. Doel is zo in de omgeving in te grijpen dat mensen met beperkingen zelfstandiger kunnen wonen en leven.

DDA, de Engelse 'Disability Discrimination ActLink opent in nieuw venster' 1995 (Chapter 50) heeft als doel de discriminatie van mensen met fysieke en/of mentale beperkingen op te heffen. De rechten op het vlak van tewerkstelling en de eerste toegankelijkheidswetten werden in het Verenigd Koninkrijk van kracht in december 1996. Ze werden uitgebreid in oktober 1999 en de definitieve versie van toegankelijkheidsrechten werd van kracht in oktober 2004. Er is nog een bijkomend effect: DDA geeft de overheid de mogelijkheid minimale voorwaarden vast te leggen die personen met een handicap gemakkelijk toegang geven tot openbaar vervoer.

Binnen de academische wereld, en meer bepaald in de ontwerpopleidingen, groeien specifieke initiatieven die theorie en praktijk van Design for All centraal stellen.

CUD, het Center for Universal DesignLink opent in nieuw venster aan de North Carolina State University, Raleigh, werd de bakermat van integraal en inclusief ontwerpen in de Verenigde Staten.

EIDD, het European Institute for Design and DisabilityLink opent in nieuw venster werd in 1993 opgericht in Dublin. Het werkt in de Europese landen via nationale ledenorganisaties. EIDD stelt ontwerpen voor iedereen centraal in het verbeteren van de levenskwaliteit van alle burgers. Enhancing the quality of life through Design for All, luidt de missie van EIDD.

Het overkoepelende Belgische BDfANLink opent in nieuw venster (Belgian Design for All Network) herbergt ook EIDD.be, de Belgische nationale ledenorganisatie van het Europese netwerk.

Terug naar boven